Tag: Зөвлөгөө

Одоо үед эзэмшсэн чадвар, хуримтлуулсан туршлагаараа гэрээс ажиллах боломжтой ажлууд улам бүр нэмэгдэж, хүмүүс карьерынхаа шинэ хэлбэрээр сонгох боломжтой болсон. Ялангуяа уян хатан цаг, байршлаас үл хамаарах орлого, ажил амьдралын тэнцвэрийг сайжруулах хүсэлтэй хүмүүсийн хувьд энэ нь бодит боломж болж байгаа билэжж. Энэ нийтлэлээр гэрээсээ буюу хаанаас ч ажиллах боломжтой ажлыг зөв сонгож эхлүүлэх, тогтвортой орлого болгох бодит алхмуудын тухай өөрийн бодлоо хүргэж байна.

Юуны өмнө та өөрийн ур чадвараа бодитоор үнэлэх хэрэгтэй. Гэрээс ажиллах ажлууд ихэвчлэн тодорхой чадварт суурилдаг. Жишээ нь: зураг авах, контент бичих, орчуулга хийх, сошиал медиа идэвхжүүлэлт, график дизайн, хэрэглэгчдэд мэдээлэл өгөх, борлуулалт хийх зэрэг ажлууд түгээмэл байдаг. Хэрэв танд эдгээрээс аль нэг чадвар байгаа бол ажлын платформд бүртгүүлээд эхлээрэй. Харин туршлага багатай бол богино хугацааны сургалт, дадлага хийж чадвараа нэмэгдүүлэх нь хамгийн зөв алхам болох юм. Мөн танилын хүрээ, холбоо харилцаа нь ийм төрлийн ажил хайж олоход бас чухал санагддаг.

Дараагийн нэгэн чухал зүйл бол өөрийгөө онлайн орчинд зөв танилцуулж, байршуулах юм. Энэ нь таны сайн боловсруулан чанартай CV, ажлын портфолио, LinkedIn профайл, эсвэл тухайн ажлын платформ дээрх танилцуулга байж болно. Мөн сошиал буюу facebook, instagram ч бас нөлөөтэй байдаг. Хүмүүс найз нөхөд болон салбарын хүмүүстээ өөрийн хобби, чадвар, хүсэл мөрөөдөл, дуртай зүйлс, хувь нэмэр оруулж буй чаддаг зүйлсээ сошиал орчин контент болгон хуваалцдаг билээ.

Зайнаас ажиллах ажлын хамгийн том давуу тал бол дэлхийн зах зээлд нэвтрэх боломж юм. Та зөвхөн Монголд биш, гадаадын компани, стартап, хувь хүмүүстэй хамтран ажиллах ч боломжтой. Үүний тулд англи болон бусад шаардлагатай хэлний суурь мэдлэг, мэргэжлийн чадварууд болон албан харилцааны чадвар зэрэг маш чухал. Ялангуяа имэйл бичих, онлайн уулзалтанд өөрийгөө ойлгомжтой илэрхийлэх чадвар, гүйцэтгэл, хариуцлага гэх мэт нь таныг бусдаас ялгаруулна.

Мөн түүнчлэн бүх зүйл ярьж, хэлж байгаа шиг тийм хялбар байдаггүй. Эхний орлогоо олох, цалингаа авах хүртэл тууштай байх нь хамгийн том сорилт болдог. Зарим хүмүүс нэг хоёрхон удаа оролдлого хийгээд бууж өгдөг. Гэхдээ ийм төрлийн ажиллах арга барил нь нэг өдөрт бүтдэг зүйл биш юм. Та заримдаа эхний хэдэн ажлаа бага төлбөртэй хийж туршлага хуримтлуулах, review авах, портфолиогоо баяжуулах хэрэгтэй ч болж болно. Энэ бол урт хугацааны хөрөнгө оруулалт гэдгийг ойлгох нь чухал билээ.

Мөн хувь хүний хөгжил, ажлын сахилга бат, хариуцлага, цаг хугацаанд нь чанартай ажил гүйцэтгэх, өөрийгөө удирдах чадвар зайлшгүй хэрэгтэй. Гэрээс ажиллах үед хэн ч таныг бүрэн хянахгүй учраас цагийн менежмент, анхаарал төвлөрөл, тасралтгүй хөгжих дадал хамгийн чухал болно. Өдөр тутмын ажлын төлөвлөгөө гаргах, анхаарал саринуулах хүчин зүйлсийг багасгах, амралт болон ажлын тэнцвэрийг хадгалах нь таны бүтээмжийг тодорхойлно.

Lambda платформ нь чадварлаг хүмүүсийг зөв ажлын байртай холбох зорилготой тул та өөрт тохирсон боломжийг илүү хурдан олох боломжтой. Талентын анхаарах зүйл нь зөв мэдээлэл бүхий чанартай профайл, тодорхой шалгарсан ур чадвар мөн идэвхтэй оролцоо юм. Та өөрийгөө зөв байршуулж чадвал сайн ажил таныг олж ирдэг.

Ерөнхийдөө гэрээс болон зайнаас ажиллах нь өөрийн үнэ цэнийг зах зээлд гаргах шинэ хэлбэр болсоор байна. Та өөрийгөө тасралтгүй хөгжүүлж, бас тууштай байж, зөв стратеги баримталж чадвал гэрээсээ ажиллах нь тогтвортой, өсөлттэй карьер болж чадна. Lambda дээр маш олон төрлийн ai хичээлүүд нэмэгдсээр байгаа тул өдөртөө тодорхой цагийг шинэ зүйлст суралцахад зарцуулахаар төлөвлөөрэй. Хамгийн гол нь ийм чадвар таны үнэт цагийг хэмнэж, бүтээмжийг бас үнэлэмжийг өсгөх ач холбогдолтой юм. 

Өөрийгөө танин мэднэ гэдэг амьдралд маш чухал зүйл. Бид хүүхэд байхаасаа эхлээд нийгмийн амьдралд оролцож, бусадтай харилцаж эхлээд юунд дуртай, юу сонирхлыг татаж байна, юу бидэнд аз жаргал өгч байна, ирээдүйд хэн болох гээд олон зүйлийг анзаарч, эргэцүүлэх шаардлага амьдралд гарч ирсээр байдаг. Энэ бүхэн дунд өөрийгөө хэн болохыг бага багаар танин мэдсээр, суралцсаар.

Бидний бодол, мэдрэмж, үнэт зүйл, давуу болон сул тал, шийдвэр гаргах хэв маяг гээд дотоод хүнээ ойлгож эхлэх үйл явц бол өөрийгөө танин мэдэх тухай энэхүү ойлголтод хамаарна. Өөрөөр хэлбэл өөрийгөө удирдах чадварын суурийг тавьж байна л гэсэн үг билээ. Тухайлбал баярлах, уурлах, бухимдхаараа ямар хариу үйлдэл гаргадаг, тийм нөхцөлд сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн удирдах гэх мэт зүйлст бид суралцах хэрэгтэй болдог.

Өөрийн үнэ цэнийг зөв ойлгож, зөв газар, зөв байдлаар илэрхийлж сурах нь хувь хүн илүү хурдтай өсөж, эргэн тойрон дахь боломжуудаа анзаарах суурь нь болдог байна. Чадвартай, туршлагатай хүмүүс хүртэл өөрсдийн бодит үнэ цэнийг дутуу үнэлж, буруу орчинд гацах нь элбэг. Тиймээс хаана байвал, юу хийвэл үнэ цэнтэй гэдгээ мэдсэн байхад илүү олон чадварт суралцаж, ажлын амжилт, амьдралын чанар ч сайжрах эерэг нөлөөтэй юм.

Өөрийгөө танин мэдэх нь амьдралд маш чухал. Учир нь бид өөрийгөө сайн ойлгож байвал ямар ажил, ямар орчинд илүү аз жаргалтай, амжилттай байхаа мэддэг болно. Бас бусдын үг, нөлөөнд амархан автахгүй, өөрийнхөөрөө шийдвэр гаргах итгэлтэй болдог. Ийм үед хүмүүс дотроо илүү тайван, тогтвортой болж эхэлдэг. Харин өөрийгөө сайн мэдэхгүй үед хүмүүс ихэвчлэн бусдыг дагаж урсгалаараа амьдарч байдаг билээ.

Бодит үнэ цэнэ нь дараах 3 зүйлээс бүрддэг байна.

Ур чадвар – таны хийж чаддаг зүйл

Үр дүн – таны авчирдаг бодит нөлөө

Хандлага – таны ажиллах арга барил, хариуцлага

“Намайг юу үнэхээр баярлуулдаг вэ?”, “Би юунаас хамгийн их айдаг вэ?”, “Би ямар үед хамгийн их эрч хүчтэй байдаг вэ?” “Ямар хүмүүсийн дэргэд би тухтай өөрөөрөө байж чаддаг вэ” гэх мэт асуултуудыг үнэн сэтгэлээсээ бодож хариулаад, өөрийгөө илүү сайн сонсоод үзээрэй. Өөрийгөө сайн ойлгохын тулд үнэт зүйлсээ тодорхойлох маш чухал. Таны хувьд яг юу хамгийн үнэ цэнтэй вэ? мөнгө үү, эрх чөлөө юу, гэр бүл үү, эсвэл өсөлт үү? Энэ асуултад тодорхой хариулттай байвал шийдвэр гаргахдаа төөрөх нь бага байдаг.

Мөн түүнчлэн хааяа ганцаараа байх цаг гаргах хэрэгтэй юм. Гадны дуу чимээ, хүмүүсийн нөлөөнөөс түр холдож байж л та дотоод дуу хоолойгоо сонсож чадна. Утасгүй бас сошиал ертөнцөөс хол ердөө 30 минут ч байсан хамаагүй тэр хугацаа бидэнд өөрийгөө илүү тодорхой мэдрэх, бодлоо цэгцлэх боломж өгдөг.

Миний хувьд бол хааяа кофе шопд суугаад дуртай амттанаа идээд, хөгжим сонсоод эргэцүүлдэг. Мөн өглөө эрт ууланд гарах, цэвэр агаарт алхахдаа тархиа цэгцлэх нь бүр илүү таатай санагддаг.

Дараах шалтгаануудаас болж бид өөрийгөө дутуу үнэлдэг байна.

Дассан орчин
Танил хамт олон, тогтвортой байдал нь хангалттай гэсэн мэдрэмж өгдөг.

Айдас, түгшүүр
Илүү өндөр боломж руу алхахад бэлэн эсэхдээ эргэлзэж байдаг.

Өөрийгөө бусадтай харьцуулах
Өөрөөсөө илүү хүмүүстэй өөрийгөө үргэлж харьцуулах.

Үнэ цэнээ өсгөхийн тулд та энгийн жижиг алхмуудаас эхлээрэй. Тухайбал нэг чиглэлд төвлөрч, тэр салбартаа бусдаас ялгарах хэмжээнд хүртэл туршлагажиж хөгжих нь хамгийн эхний алхам юм. Бүх зүйлд дундаж байхаас илүү нэг зүйлд маш сайн байх нь илүү үнэ цэнтэй байдаг. Мөн хийсэн ажлаа болон ямар үр дүн гаргаснаа тоо, өсөлтөөр хэмжиж өөрийг илэрхийлэх CV, портфолио дээрээ бичдэг байх хэрэгтэй. Ингэснээр та өөртөө илүү итгэлтэй болно.

Үүний зэрэгцээ тохирох орчноо сонгох нь маш чухал бөгөөд зарим газар таны чадварыг анзаарахгүй ч байж болно, харин зөв орчинд та илүү тод гэрэлтэж чадна. Өөрийн үнэ цэнийг мэддэг хүн илүү өндөр нөхцөл шаардахаас айдаггүй, өөрт тохирсон ажлаа сонгож чаддаг, ажил дээрээ илүү итгэлтэй, үлгэр жишээ бас манлайлагч байдаг.

Та өдөртөө хэр бүтээмжтэй ажилладаг талаараа бодож, эргэцүүлж үзсэн үү. Их ажил хүнийг ядраадаггүй, харин эмх замбараагүй байдал ядраадаг гэдэг үг байдаг даа. Төлөвлөгөөтэй, цэгцтэй бас хувь хүн өөрөө сайн зохион байгуулалттай байх нь ажлын үр дүн бүтээмж, амьдралын хэв маяг болон сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд нөлөө үзүүлдэг чухал ойлголт юм. Хэт их ачаалалтай, үргэлж завгүй байсны оронд харин бүтээмж өндөртэй илүү ухаалаг ажиллаж чаддаг байх нь бидний сэтгэл санаа, эрүүл мэндэд тустай билээ.

Миний хувьд бүтэн цагаар ажиллаж байгаа үед хамгийн сайн төвлөрч чаддаг цаг бол үдээс өмнөх үе байдаг. Өдрийг эхлүүлэхдээ өглөөний цайгаа тухлан уугаад, кофегоо хажуудаа тавиад хамгийн чухал ажлуудаа өглөөний цагт амжуулсан нь үр дүнтэй санагддаг. Хэрвээ боломжтой бол уулзалт, хурал, ярилцлага зэрэг бусад ажлуудыг өдрийн болон үдээс хойш хуваарилахад илүү тохиромжтой байдаг юм шиг. Цайны цагиийн дараа цаанаасаа л эрч хүч сулраад анхаарал төвлөрүүлэхэд хэцүү болчихдог.

Ажлуудаа ер нь тухайн долоо хоногийн эхэнд нь юуг хийх хэрэгтэй, юу хамгийн түрүүнд хугацаагаараа чухал болохыг дэс дараагаар нь төлөвлөөд явахад цэгцтэй. Мөн миний нэг арга нь тухайн өдөрт гүйцэтгэсэн ажил, уулзалтын тэмдэглэл зэргээ дор бүр нь бичиж, хадгалаад явдаг. Ингэхээр ажлуудыг мартаж, орхигдуулахгүйгээс гадна, дараа нь тайлан хэлбэрээр хувиргахад ч амархан.

Харин ажлын цагийн хуваарь илүү уян хатан, чөлөөтэй байгаа тохиолдолд бүх зүйл танаас бүрэн хамаарна. Ажлаа бүтэн өдөржин сууж хийнэ үү эсвэл 2-3 цагийн дотор хийнэ үү энэ таны сонголт, таны хариуцлага юм. Өөртөө болон гэр бүлдээ илүү их цаг зарцуулахыг хүсч байвал та ажлаа маш богино хугацаанд, өндөр бүтээмжтэй гүйцэтгэхэд л хангалттай. Би хувьдаа хамгийн хэцүү ажлыг хамгийн эхэнд барьж авдаг. Алхам алхмаар хичээж байхад ард нь гарахгүй зүйл гэж байхгүй билээ. Ингэснээр сэтгэл зүйн байдал ч илүү тайван, тогтвортой болж байгаа юм шиг санагдаад эхлэх болно.

Мөн ямар ч их ажилтай, ачаалалтай байсан дундуур нь завсарлага авч амарч байгаарай. Тэр үедээ орчноо сольж, цэвэр агаар амьсгалж, дуртай зүйлээ уух, ажлын найзтайгаа ярилцах гэх мэт дэлгэцнээс түр холдох олон хэлбэр байж болно. Энэ нь тархийг цэнэглэж, эрч хүч өгөх ач холбогдолтой юм. Үргэлж олон ажлыг зэрэг амжуулах нь зөв байдаггүй. Энэ дунд өөрийгөө хэт дайчилснаар алдаа гаргах, ядрах стресс үүсэх магадлалтай учраас тухайн үедээ нэн шаардлагатай нэг ажилд л төвлөрч сураарай.

Эмх цэгцгүй орчинд ажиллахад анхаарал амархан сарниад байдаг. Харин ширээгээ цэвэрхэн байлгаж, компьютер дээрх файлуудаа эмхэлж цэгцлэхэд сэтгэл хүртэл тайван болдог. Тиймээс тодорхой хугацаанд гүн төвлөрч ажиллахдаа утсаа түр унтраах эсвэл notification-оо хаах, сошиал медианаас хол байх, аль болох чимээгүй орчинд суугаад үзээрэй. Ийм байдлаар хамгийн чухал ажлуудаа хийж чадвал ажлын үр дүн мэдэгдэхүйц сайжрах болно.

Мөн түүнчлэн бүх ажлыг өөр дээрээ авах гэж оролдох нь эцэстээ биеийн болон сэтгэл зүйн ядаргаа, стресс рүү хөтөлдөг. Тиймээс хааяа ч болов үгүй гэж хэлж байх нь таны цаг, эрч хүчийг хамгаалах нэгэн чухал алхам юм. Өөрийн зорилготой нийцэхгүй, үнэ цэнэ багатай ажлуудаас татгалзаж чадвал илүү чухал зүйлдээ төвлөрч, бүтээмжээ хадгалж чадна.

Хамгийн чухал зүйл нь амралтын өдрүүдийг өөрийгөө цэнэглэх чанартай цаг гэж харах хэрэгтэй юм. Хангалттай чанартай нойр авч, эрүүл хоол хүнс идэж, амралтын өдрөө өөртөө зориулах нь бие махбод, сэтгэл санааг сэргээдэг. Ингэснээр илүү тайван, төвлөрөл сайтай болж, ажлаа илүү үр дүнтэй, чанартай хийх боломжтой болно. Өөрөөр хэлбэл, зөв амарч чаддаг хүн илүү тогтвортой эрч хүчтэй бас бүтээмжтэй ажиллаж чаддаг билээ. Ялангуяа улирал солигдох үед дархлаагаа дэмжиж, дуртай зүйлдээ цаг гаргаарай.

Өнөөдөр linkedn feed гүйлгэж байгаад энэ тухай нэгэн пост анхаарлыг минь татлаа. Ингэхдээ менежер бүр people менежер байх ёстой гэжээ. Саатаж харсан энэ сэдвээр бага зэрэг хайж, мөн бодит байдалд хэрхэн ач холбогдолтой байх тухай бяцхан эргэцүүлэв.

Та ажлын байранд хэн нэгнийг удирдан ажилладаг уу? Энэ асуултад бараг л хүн бүр тийм гэж хариулах байх. Бүр л шинэ төгсөгч биш л бол тодорхой хэмжээгээр хамгийн багадаа нэгээс хоёр хүнийг бид үүрэг хариуцлагын хувьд чиг үүрэг өгч, тодорхой даалгавар өгөх, тэдэнтэй тогтмол мэдээлэл солилцож, харилцах байдлаар ажиллаж байдаг. Туршлага, чадвар нэмэгдэх тусам таны удирдлагад ажиллах хүний тоо нэмэгддэг билээ. Үүний зэрэгцээ маш олон асуудлууд ч дагаж гарч ирдэг. Тэдэнтэй харилцах, хамтарч ажиллах арга барил, гэнэтийн асуудлууд, үл ойлголцол, хүн хоорондын ялгаа гээд л уртаас урт үргэлжлэнэ.

Би өмнө нь ажил үүргээс гадна бусдыг ойлгох, сонсох, анхаарах тухай өөр нэг нийтлэлдээ цухас дурдсанаа санав. Ер нь шууд удирдлага, дунд шатны менежерүүд үргэлж үүрэг даалгавар өгч, ажилчдаа ажлаар шахахаас илүүтэй хамтран ажилладаг хүмүүсээ урамшуулах, тэднийг зөв чиглүүлэх, идэвхтэй сонсож ойлгох мөн түүнчлэн итгэлцэл дээр суурилсан бат бөх харилцааг бий болгох замаар тухайн багийн гишүүдийг илүү бүтээмжтэй, үр ашигтай ажиллахыг дэмжих нь маш чухал байдаг байна. Үүний үр дүнд ажилтнууд ч ажилдаа дуртай, сэтгэл хангалуун байх нөхцөл бүрдэх учраас ямар ч байгууллага үүнд анхаарах хэрэгтэй болж байгаа юм.

Өдөр бүр хуралдах нь тэр бүр үр дүнтэй байдаггүй гэж би боддог. Та ч бас санал нийлж магадгүй. Ажил дээр өнгөрөөж буй цаг хугацаа үнэ цэнтэй бөгөөд түүнийг зөв хуваарилах нь бидэнд чухал байдаг. Ийм байхад үргэлж уулзалтад ороод, хурлууд нь дуусахгүй хамаг цагаа тэдгээрт зарцуулаад байхаар ажилтнуудад төвлөрч суугаад бүтээмжтэй ажиллах боломж хомс болох юм. Нэгэнт л ажлыг ихэнх тохиолдолд үр дүн, чанараар нь хэмждэг учраас тэдэнд бүтээмжтэй ажиллах, асуудлыг шийдэх, судлах цаг гарах нөхцлийг тухайн ажлын байрны орчин, уур амьсгал, өдөр тутмыг проццес нь бүрдүүлдэг байх нь зөв юм.  Мэдээж ажлуудаа урт, дунд болон богино хугацаанд тодорхой болгож төлөвлөх нь зүйн хэрэг. Төлөвлөгөөг хэрэгжүүүлж, аливаа даалгаврыг цаг хугацааг нь хожимдуулалгүй гүйцэтгэх ч ёстой. Гэхдээ тэр дунд хамтын ажиллагаа, уялдаа холбоо, харилцан ойлголцол, нээлттэй мэдээллийн урсгал, багийн нэгдмэл байдал, мэргэжлийн харилцаа гэх зэрэг олон чухал зүйлүүдийг тэнцвэртэй авч явах нь чухал билээ.

Чадварлаг people менежер байхын тулд зөвхөн мэргэжлийн мэдлэг чадвараас гадна шаардлагатай харилцааны ур чадварууд, сэтгэл зүйн ойлголт мэдлэг, манлайллын чадвар маш чухал байдаг байна. Тиймээс энгийнээс эхэлж, бусдыг ойлгож идэвхтэй сонсох, зөв feedback өгөх, шийдвэр гаргах, багийн уур амьсгалыг эерэг байлгах зэрэг чадваруудыг хөгжүүлэх хэрэгтэй болж байгаа юм.

Ихэнх ажилчид шууд удирдлагын харилцаа, хандлагаас хамааран сэтгэл зүй нь тогтворгүй болж, хийж гүйцэтгэж буй ажлаасаа урам авахгүй байх, өөртөө итгэлгүй болох, идэвх зүтгэл санаачлага нь буурах тохиолдлууд олон. Хүмүүсийг удирдах чадвар гэдэг маш чухал ойлголт. Ялангуяа тодорхой ойлгомжтой ярьдаг, бусдыг ойлгож чаддаг, бусдын сэтгэл зүйн байдлыг мэдрэх чадвар болон зөв дүгнэлт хийж, тохиромжтой хариу өгдөг байх зэрэг юм.

Тухайн баг хамт олныг зөв чиглүүлж, нэг зорилго дор нэгтгэн, урам зоригтой ажиллах хүслээр дүүрэн байх боломжийг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ амжилтыг хуваалцдаг, өсөж хөгжиж, хичээл зүтгэлтэй байгааг анзаарах нь мөн зүйн хэрэг билээ. Мөн түүнчлэн хэт туйлширч аль нэг талыг барилгүйгээр аливаа гарсан асуудал, зөрчлийг зөв шийдэж, асуудлыг даамжирахаас нь өмнө ухаалгаар зохицуулдаг байх хэрэгтэй.

Хүмүүсийн итгэлийг олно гэдэг юугаар ч зүйрлүүлэшгүй маш үнэ цэнтэй чадвар юм. Сайн people менежер нь ажилтнуудтайгаа итгэлцэлтэй харилцаа үүсгэж, дэмжиж, урамшуулж, тэдний карьер хөгжлийг дэмждэг. Энэ нь компанийн амжилтад шууд нөлөөлж, бүтээмжийг нэмэгдүүлж, ажлаас гарах тохиолдлыг бууруулж, эерэг ажлын орчин бүрдүүлдэг нэн чухал чадвар. Компаниуд менежерүүдээ эдгээр чадварт суралцуулах тал дээр дэмжиж ажиллах, бүр боломжтой бол энэ чиглэлээр мэргэшсэн ажлын байрыг тусгайлан бий болгох нь ирээдүйд анхаарах менежментийн бодлогын нэгэн орхиж болшгүй хэсэг юм.

Энэ сэдвээр бичихийн өмнө ур чадвар гэж юу болох тухай тунгаая. Миний хувьд хүн бүрд өөрийн төрөлх давуу талуудаас гадна бусдаас ялгарах тодорхой чадварууд амьдралын туршлагаар хуримтлагдсаар байдаг гэж боддог. Хүүхэд наснаас эхлээд хүн бүр ур чадваруудад суралцаж, хуримтлуулж, нэмж олж авсаар байдаг. Тухайлбал, олон хүмүүстэй харилцах, ойлголцох, өөрийгөө бусдад нээлттэй илэрхийлэх, мэдээллийг зөв дамжуулах, биеэ зөв авч явах, хариуцлагатай байх, хэлсэндээ хүрдэг байх, цагтаа амждаг байх гэх мэт энгийн сонсогдовч нийгмийн амьдралд оролцоход хамгийн хэрэгтэй төрөл бүрийн чадваруудыг янз бүрийн байдлаар эзэмшсээр байдаг юм.

Ур чадвар гэдгийг тодорхойлохдоо хүн тодорхой ажлыг зөв, оновчтой, үр дүнтэй гүйцэтгэхэд шаардлагатай мэдлэг, дадлага, туршлагын нэгдэл бөгөөд сурсан зүйлээ бодит амьдралд хэрэгжүүлж, аливаа ажил үүргийг чанартай, бүтээмжтэй, хурдан, бас найдвартай хийх бодит чадварыг илэрхийлдэг гэжээ. Бусдын итгэлийг даах, түүнийг дагаад хариуцлагатай байх, нэгнээ идэвхтэй анхааралтай сонсож, аливаа мэдээлэлд шүүлтүүртэй хандах, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байж, шаардлагатай үед байр сууриа хамгаалж, бусдад эерэгээр нөлөөлөх зэрэг чадварууд нь тэр болгон хүн бүрд бүрэн дүүрэн нэг дор оршдоггүй билээ.

Сүүлийн жилүүдэд хөдөлмөрийн зах зээлд зөөлөн ур чадвар, хатуу ур чадвар гэдэг ойлголтууд их яригдах болсон. CV бичихдээ хүртэл таныг чадваруудаа ингэж бүлэгт хуваан ялгаж бичсэн гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Хэдийгээр амжилтад хүрч, тушаал дэвшиж, өндөр цалинтай өөрийгөө шударга үнэлүүлж ажиллахад мэргэжлийн ур чадварууд хамгийн түрүүнд хэрэг болдог ч мөн дээрээс нь тухайн хүний төрөлх чанар, хувь хүний онцлог, суурь хүмүүжил, төлөвшсөн байдал зэрэг нь зөөлөн ур чадварыг хөгжүүлэхэд хамгийн ихээр нөлөөлдөг.

Олон жил ажил хийж, янз бүрийн жижиг, том компаниудад ажиллан, хүмүүстэй харилцахдаа ажигласан зүйлээсээ хуваалцвал мэргэжлийн ур чадваруудаа бүрэн дүүрэн эзэмшиж, тухайн төсөлд үнэтэй хувь нэмэр оруулахын зэрэгцээ хамт олон дундаа нөлөөлөгч, манлайлагч байж сурах нь чухал юм байна лээ. Манлайлах гэдэг ойлголтын нэг хэсэг нь үлгэр жишээ байх буюу үгээрээ, үйлдлээрээ, үр дүнгээрээ бусдыг манлайлах боломж хүн бүрд байдаг. Монголчуудын ярьдаг шиг “зөв хүний үйлдэл нүднээс далд ч зөв байдаг” гэдэгтэй адил энэ агуулга ялангуяа ажлын байран дээр үүрэг хариуцлага, гүйцэтгэлтэй шууд холбогддог.

Өөрийн мэдлэг, сурсан зүйлс, ур чадваруудаа шударга үнэлүүлнэ гэдэг залуучуудын хувьд юунаас ч эрхэм байх ёстой. Зарим газар ажиллахад таны ур чадварууд бүрэн ашиглагдахгүй байгаа мэт мэдрэмж төрдөг. Энэ нь тухайн газар таны өсөж хөгжих, шинэ зүйлст суралцах боломжийг хангалттай өгөхгүй байгаагийн илрэл байж болох юм. Зарим хүмүүс маш сайн ур чадвартай мөртлөө буруу салбар, буруу компанид ажилласнаас болж өөрийгөө дутуу үнэлж эхэлдэг. Харин нөгөө хэсэг нь дундаж чадвартай ч зөв орчинд орсноор хурдан өсөж, амжилтад хүрдэг ч тохиолдол байна.

Байгууллагын дотоод орчин, соёл, ажил үүргийн бүтэц, баг системийн зохион байгуулалт дутмаг байгаа үед заримдаа бүтээмжгүй ажиллах, сэтгэлээр унах, үнэ цэнгүй мэт санагдаж болно. Харин санал бодлыг тань нээлттэй сонсдог, сурах хөгжихийг дэмждэг, дарамт шахалт бага, мэдээлэл тодорхой ойлгомжтой үед ажиллаж буй хүмүүс илүү өөртөө итгэлтэй, хийсэн бүтээсэн зүйлсээсээ урам зориг авах нь олонтаа.

Миний хувьд хэт том нүсэр бүтэцтэй, олон хурал хийдэг, маш их төлөвлөдөг мөртлөө төлөвлөгөө нь бодит байдалд хэрэгждэггүй компаниас илүү цөөн хүнтэй, өсөх ирээдүйтэй, эрүүл орчинд бүтээмжтэй ажиллаж чаддаг, нэг зорилготой, чөлөөтэй уур амьсгалтай газар ажиллах нь илүү дээр санагддаг. Үнэ цэнтэй, өөрөөрөө байхад шударга үнэлэгдэж байгаа газарт хүн илүү хөгжиж, сэтгэл хангалуун ажилладаг гэж бодном. Учир нь ур чадвараа ашиглан үр дүн үзүүлэх мөчүүдэд хүн илүү өөртөө итгэлтэй болж, урам зоригоор дүүрэн санаачлагатай ажиллах сэтгэл зүйн нөхцөл бүрддэг.

Таны одоо ажиллаж байгаа, ажлын 5 өдрөө зарцуулж буй газар дээрх ойлголтуудад хэр нийцэж байгаа вэ, таны өнөөдрийг хүртэл эзэмшсэн, олж авсан чадварууд бүрэн ашиглагдаж байна уу, та урам зориг эрч хүчтэй ажлаа гүйцэтгэж чаддаг уу гэдгийг өөртөө цаг гарган аяга кофе уух зуураа эргэцүүлээд нэг үзээрэй.

Илүү ихийг: https://lambda.global/feed -с

Gap Year – н тухай

Gap year нь сургууль төгсөөд эсвэл их сургуулийн хооронд нэг жилийн хугацаанд амралт авч, өөрийгөө хөгжүүлэх, ажиллах, шинэ ур чадвар эзэмших боломжийг хэлдэг. Монгол залуусын дунд энэ ойлголт сүүлийн жилүүдэд улам түгээмэл болж, зөв ашиглавал карьерын хүчтэй эхлэл болдог. Зарим сурагчид хараахан дуртай ажил, карьераа тодорхой төлөвлөж амжаагүй тохиоолдол цөөнгүй.

Gap Year үед ажил хийхийн давуу тал

Gap year-ийг зөв төлөвлөж ашиглавал зөвхөн амралтын жил биш, харин ирээдүйн амжилтын суурь болох боломжтой юм. Ажил хийснээр та бодит ажлын туршлага хуримтлуулж, мөнгөний үнэ цэнийг ойлгож, харилцааны ур чадвараа хөгжүүлнэ. Мөн өөрийн сонирхол, давуу талаа таньж, ямар чиглэлээр цааш явахаа тодорхойлох боломж бүрдэнэ.

Монголд Gap Year үед хийж болох ажлууд

Цагийн болон үйлчилгээний ажил

Кофе шоп, ресторан, дэлгүүр зэрэг газруудад цагийн ажил хийх нь хамгийн түгээмэл сонголт. Энэ төрлийн ажил нь харилцааны ур чадвар, хариуцлага, багийн ажиллагааг хөгжүүлдэг.

• Бариста
• Зөөгч
• Худалдааны зөвлөх

Дижитал болон онлайн ажил

Сүүлийн жилүүдэд Монголд дижитал ажлын боломж эрс нэмэгдэж байна. Та хаанаас ч ажиллах боломжтой.

• Social media manager
• Контент бичих (copywriting)
• График дизайнер
• Видео эвлүүлэгч

Эдгээр нь ирээдүйд өндөр орлоготой ур чадвар болж чадна.

Сайн дурын ажил (Volunteering)

Сайн дурын ажил нь орлого бага ч туршлага, сүлжээ (network), хувь хүний хөгжилд маш их нөлөөтэй.

Та байгаль хамгаалал, боловсрол, нийгмийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ТББ-уудтай хамтарч ажиллаж болно. Энэ нь CV-д маш үнэ цэнтэй нэмэлт болдог.

Стартап болон жижиг бизнес дээр ажиллах

Монголд стартап экосистем хөгжиж байгаа тул шинэ бизнесүүд дээр ажиллах боломж их байна. Энэ нь олон төрлийн чадвар зэрэг хөгжүүлэх давуу талтай.

• Маркетингийн туслах
• Борлуулалтын менежер
• Project assistant

Фриланс болон өөрийн жижиг бизнес эхлүүлэх

Gap year бол эрсдэл багатай туршилт хийх хамгийн тохиромжтой үе.

Та дараах байдлаар орлого олох боломжтой:

• Онлайн дэлгүүр
• Гар урлал, handmade бүтээгдэхүүн
• Сургалт, зөвлөгөө (хэл, ур чадвар)

Хөдөө орон нутагт ажиллах, аялж ажиллах

Монголд аялал жуулчлал, мал аж ахуй, фермийн ажил зэрэг нь өөр орчинд ажиллаж, амьдрах туршлага олгоно.

• Жуулчны баазад ажиллах
• Малчны туслах
• Аяллын хөтөч

Дадлага хийх

Хэрэв та тодорхой мэргэжил сонирхож байвал тухайн салбартаа дадлага хийх нь хамгийн зөв сонголт.

• Маркетинг
• IT салбар
• Санхүү
• Хууль

Gap Year-ийг үр дүнтэй ашиглах нь

Gap year-ийг тодорхой зорилготой өнгөрөөх нь чухал. Эхлээд өөрийн зорилгоо тодорхойлж, “би энэ нэг жилд юу сурах вэ, яаж өөрийгөө таньж мэдэх вэ” гэдгээ шийдэх хэрэгтэй. Мөн нэг чиглэлд тууштай ажиллах нь илүү үр дүнтэй байдаг.

Түүнчлэн орлого, хадгаламж, ур чадвар гэсэн гурван зүйл дээр анхаарч төлөвлөх хэрэгтэй. Ингэснээр gap year таны карьерын бодит давуу тал болж хувирна.

Gap year бол өөрийгөө олох боломж юм. Монголд gap year үед хийх ажил, туршлага хуримтлуулах боломж маш олон бий. Хамгийн чухал нь та идэвхтэй байж, судалж, өөрийгөө хөгжүүлэхэд анхаарах хэрэгтэй.

Хэрэв зөв ашиглаж чадвал gap year таны амьдралын хамгийн үнэ цэнтэй жил болж чадна.

Цааш унших: https://lambda.global/blog/ajil-haihdaa-anhaarah-zuils

https://lambda.global/ai Энд дарж lambda ai хичээлүүдтэй танилцаарай. Үүнд брошур гарын авлага дизайн бүтээх, тайлан бэлдэх, анализ хийх, бүх төрлийн контент бүтээх гэх мэт маш олон төрлийн боломжууд бий.

Lambda платформын AI сургалт нь хиймэл оюуныг өдөр тутмын ажил, бизнес, суралцах үйл явцад бодитоор ашиглах боломжийг нээж өгөх цогц шийдэл юм. Өнөөдрийн хурдтай хөгжиж буй орчинд зөвхөн их ажиллах биш, харин ухаалгаар ажиллах нь чухал болсон. Энэхүү сургалтын багц нь анхан шатнаас эхлээд ахисан түвшин хүртэлх мэдлэгийг системтэйгээр хүргэж, таны бүтээмжийг бодитоор нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ.

Эдгээр 150 гаруй хичээлүүдийн гол давуу тал нь онол бус, шууд хэрэгжүүлэх боломжтой практик агуулгад төвлөрсөнд оршино. Та AI ашиглан тайлан бичих, имэйл боловсруулах, маркетингийн контент бүтээх, судалгаа хийх, өгөгдөл боловсруулах, илтгэлийн тайлан бэлдэх зэрэг ажлуудыг илүү хурдан бөгөөд үр дүнтэй гүйцэтгэх чадвартай болно. Ингэснээр давтагддаг ажлуудад зарцуулах цагийг эрс багасгаж, илүү үнэ цэнтэй ажилд төвлөрөх боломж бүрдэнэ.

Мөн AI ур чадвар эзэмших нь таны карьер болон орлогын боломжийг шинэ түвшинд хүргэнэ. Өнөөдөр хиймэл оюуныг ашиглаж чаддаг хүмүүс хөдөлмөрийн зах зээл дээр илүү өндөр үнэлэгдэж, илүү өргөн боломжуудтай болж байна. Та зөвхөн ажлын байран дээрээ үнэ цэнээ өсгөхөөс гадна freelance ажил хийх, онлайн орлого бий болгох, эсвэл өөрийн бизнесийг илүү ухаалаг удирдах чадвартай болох боломжтой.

Хэнд тохиромжтой вэ?

• Оффисын ажилтан (цаг хэмнэх, бүтээмж өсгөх)
• Маркетер, контент бүтээгч
• Бизнес эрхлэгч, стартап үүсгэн байгуулагч
• Оюутан, суралцагч
• Шинэ ур чадвар эзэмших хүсэлтэй хэн бүхэнд

Ялангуяа цаг хэмнэх, бүтээмжээ нэмэгдүүлэх, ажлаа илүү системтэй болгохыг хүсэж буй хүмүүст илүү тохиромжтой. Хичээлүүдийг үзэж дууссаны дараа та ажлаа 2–оос 5 дахин хурдан гүйцэтгэх, ажлын урсгалаа автоматжуулах, өөрийн ур чадварыг шинэ түвшинд гаргах бодит үр дүнд хүрэх боломжтой.

Хамгийн давуу тал нь та энэ бүхнийг шууд эхлэх боломжтой. Lambda платформ нь AI-ийн суурь ойлголтыг үнэгүй суралцах боломжийг олгож байна. Та эхлээд үндсэн хичээлүүдийг үзэж, өөрт тохирох ур чадварыг тодорхойлсны дараа дараагийн шатны сургалтад үргэлжлүүлэн суралцах боломжтой.

https://lambda.global/ai Энд дарж lambda ai хичээлүүдтэй танилцаарай. Үүнд брошур гарын авлага дизайн бүтээх, тайлан бэлдэх, анализ хийх, бүх төрлийн контент бүтээх гэх мэт маш олон төрлийн цагаа хэмнэх, суралцах боломжууд өргөн бий.

Харин байгууллагынхаа ажилтнуудыг AI-д сургах хэрэгтэй бол Lambda.Global харилцагч компаниуддаа зориулж үнэ төлбөргүй нэмэлт үйлчилгээ байдлаар санал болгодог.

📩 Холбоо барих: hello@lambda.global