Lambda Blog

Tag: Ментор

  • Mentor олох, харилцаа тогтоох гарын авлага

    Mentor олох, харилцаа тогтоох гарын авлага

    Карьерын зам урт бөгөөд сорилт ихтэй. Заримдаа бидэнд урам өгч, зөв чиглэл зааж өгөх хүн хэрэг болдог. Ийм хүнийг ментор гэж нэрлэдэг. Бидний хувьд ментор, көүчтэй байх соёл төдийлөн хөгжөөгүй, ихэнхи тохиолдол өөрсдөө, ганцаараа бүгдийг болгох гээд байдаг. Харин менторын тусламжтайгаар бид алдаагаа давтахгүйгээр илүү хурдан суралцаж, зөв замыг олох боломжтой болдогийг ихэнх хүн мэддэггүй. Монголын олон залуу өөрийн хүрээллээс үлгэр дууриал хайдаг ч, ментор хайх, харилцаа тогтоох үйл явц илүү ухамсартай, системтэй явагдах хэрэгтэй. Тэгвэл бид зөв газраасаа хайж байгаа юу?

    Ментортой байх шалтгаан болон ач холбогдол асар их. Тэд туршлагаараа таныг өсөж хөгжих боломжууд руу чиглүүлж, өөрт тохирохгүй зүйлсийг хийхээс таны цаг хугацааг хэмнэхээс гадна туршлагуудыг бодит болгож нээж өгдөг. Таны мэдэхгүй салбарын нарийн ширийнийг ойлгуулж, өөрийнхөө сүлжээгээр дамжуулан шинэ хаалгуудыг нээж, заримдаа таны итгэл урамын хамгийн том эх үүсвэр болох ч боложтой юм. Хаанаас ментор олох уу, хэн байх вэ гэдэг дээр удаан бодох хэрэггүй. Ментор хайх эх сурвалж олон байдаг. Хамгийн ойр орчин бол таны ажлын байр. Туршлагатай ахлагч, удирдагч танд бодит зөвлөгөө өгч, өсөхөд туслах боломжтой. Мөн салбарынхаа холбоо, сургалт, уулзалтад тогтмол оролцох нь харилцаа үүсгэх сайхан боломж болдог. Хаанаас эхлэхээ мэдэхгүй бол эндээс уншиж болно. Карьерийн өсөлтөд networking (олон хүнийг таньдаг байх) ямар чухал нөлөөтэй вэ?

    LinkedIn бол зөвхөн ажил хайх биш, ментор хайх том боломж байдаг. Гадаад дотоодын мэргэжилтнүүдтэй холбогдож, туршлагаас нь суралцахад тусална. Харин олон улсын сургалт, тэтгэлэг, хөтөлбөрүүдэд оролцох үед та ирээдүйн ментортойгоо танилцах ч боломжтой.Тэгвэл хэрхэн огт танихгүй өөрийнхөө салбартаа амжтлттаы яваа хүмүүстэй хэрхэн энэ харилцааг эхлэх вэ?

    Ментортой харилцаагаа зөв эхлүүлэх нь хамгийн чухал. “Та намайг чиглүүлээд өгөөч” гэх ерөнхий хандлагатай байхаас илүү тодорхой, зорилготой хүсэлт илүү үр дүнтэй байдаг. Жишээлбэл, тухайн хүний хийсэн ажил, туршлагад чин сэтгэлээсээ хүндэтгэл үзүүлж, богино хугацаанд тодорхой зөвлөгөө авах хүсэлт илэрхийлэх хэрэгтэй. Энэ нь ментортод ч бас ойлгомжтой, бодитой санагдаж, таныг илүү ойр дотноор дэмжихэд тусална. Зөвхөн харилцаа тогтоогоод орхих эсвэл зөвхөн хэрэгэгтэй үедээ л холөогдох нь бас заримдаа харьцангуй дутуу байдаг тийймээс харилцаагаа цаашид хадгалах, хөгжүүлэхэхийн тулд юу хийх ёстой вэ?

    Нэг удаагийн уулзалт, зөвлөгөөгөөр харилцаа дуусах ёсгүй. Менторын өгсөн зөвлөгөөг хэрэгжүүлээд, үр дүнгээ эргээд хуваалцаж эргэх холбоотой байх нь итгэлийг бэхжүүлнэ. Зөвхөн хэрэгцээтэй үедээ бус, тогтмол холбоотой байж, өөрийн чадах хэмжээндээ буцаан туслахыг хичээвэл харилцаа жинхэнэ түншлэл болж чадна. Энэ нь таныг туслалцаа л авах биш харин өөрийн чаддаг зүйлээрээ хийж буй зүйлд нь хөрөнгө оруулалт үзүүлж үүнээсээ давхар суралцах том давуу тал болно. Ийм харилцаа урт хугацаанд хоёуланд нь үнэ цэнэтэй байх тал дээр анхаарах хэрэгтэй. Цаашлаад Монголд менторын соёлыг хөгжүүлэх ямар аргууд байж болох вэ? Хамгийн үр дүнтэй арга бол байгууллага, их сургууль, салбарын холбоод менторшипийг албан ёсны систем болгон хэрэгжүүлэх явдал. Жишээлбэл компаниуд шинэ ажилтнаа туршлагатай хүнтэй нь холбож чиглүүлэх хөтөлбөртэй болох, их сургуулиуд төгсөгчдийн холбоогоор дамжуулан оюутнуудаа ментортой холбох, мөн салбарын арга хэмжээ, networking уулзалтуудыг тогтмолжуулах нь бодит боломжуудыг бий болгоно. Үүнээс гадна LinkedIn болон онлайн платформуудыг ашиглан орон нутаг, гадаадад байгаа залуусыг ч ментортой холбох боломжтой бөгөөд менторуудын цаг зав, оролцоог үнэлж урамшуулах систем хэрэгтэй. Эцэст нь залуус менторыг “ажил олж өгдөг хүн” гэж биш харин зөв чиглэл өгч, туршлагаа хуваалцдаг түнш гэж ойлгож, асууж сурах соёлыг хэвшүүлэх нь Монголд менторшипийг урт хугацаанд тогтвортой хөгжүүлэх хамгийн чухал суурь болно.

    Иймд хүний нөөцийн ирээдүй зөвхөн ажилд авах дээр биш, залуу мэргэжилтнүүдийг чиглүүлэх, хөгжүүлэх соёлыг бий болгох дээр тулгуурлах болно. Монголдоо бид Lambda.Global гэх мэт олон улсын карьерийн платформуудыг ажил олгогч ба чадварлаг залуусыг холбож байгаатай адил, ментор–менти харилцааг ч гэсэн олж авах боломж гарахыг үгүйсгэхгүй. Тиймээс бүртгэлээ үүсгээд одооноос ментороо хайж эхлээрэй.

  • Карьер төлөвлөлт: Ментортой байхын давуу тал

    Карьер төлөвлөлт: Ментортой байхын давуу тал

    Мэргэжлийн замналын эхэнд, ялангуяа их дээд сургууль төгсөөд удаагүй залуусын хувьд хөдөлмөрийн зах зээлд хөл тавихад мэдээлэл дутмаг байх, туршлагагүйгээсээ болж эргэлзэх нь түгээмэл үзэгдэл юм. Шинэ орчинд дасан зохицох, байгууллагын дүрэм журам, компанийн соёл, ажил олгогчийн хүлээлт гээд олон зүйл тодорхой бус санагдаж, өөртөө итгэх итгэлийг үгүй хийх үе ч гарна. Яг л ийм үед замыг тань зааж, туршлагаасаа хуваалцан, зөв сонголт хийж, итгэлтэй урагшлахад тань менторын туслалцаа хэрэг болох юм. Ментортой байх нь тодорхой чиглэлтэйгээр өсөж хөгжих боломжийг талентуудад нээдэг. 

    Ментор гэж тухайн салбартаа туршлага хуримтлуулсан, бусдад мэдлэг, чадвараа хуваалцан, хөгжиж дэвшихэд нь тусалдаг чиглүүлэгч хүнийг хэлнэ. Тэр таны найз байж болохгүй ч, бодит зөвлөгөө өгдөг, алсын харааг тань тодорхойлж өгдөг карьерын хамтрагч байж чадна. Туршлагатай ментор таныг алдаа гаргахаас сэргийлж, зөв замаар хөгжихөд чиглүүлдэг. Мөн сэтгэлзүйн дэмжлэг үзүүлж, өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ салбарын үнэ цэнтэй холбоо сүлжээ, шинэ боломжууд руу таныг хүргэх ач холбогдолтой юм.

    Mentorship гэж юу вэ, яагаад чухал вэ? 

    Mentorship буюу менторын харилцаа нь тухайн салбартаа туршлага, мэдлэгтэй мэргэжилтэн өөрөөс нь туршлага багатай хүнд урт хугацаанд чиглэл өгч, хөгжихөд нь дэмжлэг үзүүлдэг мэргэжлийн харилцаа юм. Энэхүү харилцаа нь зөвхөн ажил мэргэжлийн зөвлөгөөгөөр хязгаарлагдахгүй, хувь хүний хөгжилд ч чухал нөлөө үзүүлдэг олон талт давуу талтай. Менторын дэмжлэгээр карьерын замыг илүү хурдан, ухаалгаар туулж, бодит туршлагад үндэслэсэн үнэт зөвлөгөөг авах боломжтой бөгөөд энэ нь мэргэжлийн сүлжээг тэлж, шинэ боломжуудыг нээхэд ч түлхэц болдог.

    Мөн менторын зүгээс өгсөн урам зориг, итгэл нь өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлж, асуудалд бүтээлч, ухаалаг хандах чадварыг хөгжүүлдэг. Нэг удаагийн уулзалт бус, харилцан итгэлцэл, хүндлэл дээр суурилсан тасралтгүй хөгжлийн энэхүү харилцаа нь шинэ төгсөгчдөд төдийгүй карьерийн дараагийн шат руу ахихыг хүссэн хэн бүхэнд амжилт руу хөтөлсөн үнэ цэнтэй замналыг бүтээхэд нэн чухал үүрэгтэй байдаг билээ.

    Ментортой байх 5 гол давуу тал

    1. Бодит туршлага дээр суурилсан зөвлөгөө авна

    Менторын зөвлөгөө номонд бичсэн ерөнхий зүйлсээс илүү амьдрал дээр туршиж үзсэн, асуудлыг хэрхэн шийдсэн бодит кейс дээр тулгуурладаг. Энэ нь танд богино хугацаанд суралцах, алдааг багасгах боломж олгоно.

    2. Хувь хүний чадваруудыг хөгжүүлнэ

    Та өөрийн харилцааны ур чадвар, шийдвэр гаргах, ажлын байрны соёлд дасан зохицох зэрэг “soft skill”-үүдийг сайжруулахад ментор тусална. Заримдаа та өөрийнхөө сул болон давуу талыг таньж ч чадахгүй байхад, ментор үүнийг тань оношилж, зөв чиглүүлж чадна.

    3. Мэргэжлийн сүлжээ буюу network-д холбогдох

    Менторууд олон байгууллага, салбарын мэргэжилтнүүдтэй холбоотой байдаг тул тэд танд танилцуулга хийж, шинэ боломжуудыг нээж өгөх гарц болж чадна.

    4. Өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлнэ

    Ажил хайж явах үед татгалзсан хариу, сорилт бэрхшээл тулгардаг. Менторын урам өгсөн үгс, бодит жишээ, зөвлөгөө таны итгэлийг сэргээж, зоригжуулж чаддаг.

    5. Карьерын алсыг харж төлөвлөхөд тусална

    Ментортой харилцах нь танд зөвхөн өнөөдрийн ажлыг олоход бус, ирээдүйд хэн болж хөгжихийг тань ойлгуулахад чухал үүрэгтэй. Тэд дараагийн алхам юу байхыг асууж, таныг бодох, төлөвлөх, өсөх сэдлийг төрүүлнэ.

    Хэрхэн ментороо олох вэ?

    Та их сургууль төгсөөд ажил, карьерынхаа гарааг эхлүүлж байна уу? Эсвэл дараагийн сонголтоо хийхээр тохиромжтой ажлаа хайж байна уу? Тэгвэл зөв хандлага, зөв хүнээс суралцах нь таны хамгийн чухал алхмуудын нэг юм. Туршлагатай ментор танд зөв чиглэл зааж, алдаа гаргахгүйгээр урагшлахад тусалж, таны хувийн хөгжилд үнэтэй дэмжлэг болдог. Иймээс өөрийн сонирхож буй салбарынхандаа суралцаж, зөвлөгөө авч чадах хүнээ олох нь таны ирээдүйн амжилтад чухал нөлөө үзүүлнэ.

    Ментороо олохын тулд салбарын арга хэмжээ, мэргэжлийн уулзалтууд, networking event-үүдэд оролцож эхлээрэй. Сошиал платформыг ашиглан тухайн салбарын мэргэжилтнүүдтэй холбогдож, хүндэтгэлтэйгээр зөвлөгөө хүсэх боломж ч бий. Мөн багш, найз нөхөд, хамт олон, гэр бүлийн танилуудаасаа зөвлөх авч болох хүнийг хайж, танилын хүрээгээ өргөтгөх хэрэгтэй. Үүнээс гадна байгууллагууд болон ТББ-уудын санал болгодог менторшип хөтөлбөрүүдэд бүртгүүлж, албан ёсны сувгаар ментортой болох ч бас нэг оновчтой арга юм.

    Дүгнэлт

    Өнөөдөр хөдөлмөрийн зах зээл хурдтай, улам л өрсөлдөөнтэй болж байна. Таныг бусдаас ялгаруулах зүйл бол зөв сонголт, мэргэжлийн зөвлөгөө, тогтвортой хөгжих сэтгэлгээ зэрэг юм. Харин үүнийг зөв чиглүүлж өгөх хүн бол таны ментор байх болно.

    Хэрэв та карьераа өөртөө итгэлтэйгээр эхлүүлэхийг хүсэж байгаа бол, ганцаараа биш ментортой хамт эхлээрэй.

    CV-гээ lambda -гын AI-р шинэчилж, талентаар бүртгүүлээрэй. Дараагийн ажлаа амжилттай олоход тань бид тусална. 

    Илүү олон ажилд орох зөвлөгөө, ярилцлагад бэлтгэх арга, карьер хөгжүүлэлтийн мэдээллийг манай LAMBDA платформоос аваарай.  

    Холбоотой нийтлэл унших: Төгсөгчдөд зориулсан анхны ажлаа олох зөвлөгөө

  • Төгсөгчдөд зориулсан анхны ажлаа олох зөвлөгөө

    Төгсөгчдөд зориулсан анхны ажлаа олох зөвлөгөө

    Их, дээд сургуулиа төгсөөд амьдралын дараагийн шат руу алхан орох мөчдөө “Одоо би яах вэ?”, “Хаанаас эхлэх вэ?” гэх зэрэг асуулт олон залуусын бодолд эргэлддэг. Туршлагагүй учир байгууллагуудад хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй байх вий гэсэн сэтгэл түгшилт, итгэл алдрах мэдрэмж төрөх нь гарцаагүй. Гэхдээ санаа зовох хэрэггүй. Учир нь тохиромжтой ажлаа олох нь сайн бэлтгэл, мэдээлэлтэй байх, тууштай байдал зэргээс хамаарна.

    Энэ нийтлэлдээ төгсөгчдийг анхны ажлын байр руу хөтлөх 7 алхмыг зөвлөгөө болгон хүргэж байна.

    1. Өөрийгөө таньж мэд

    Ирээдүйн карьерын суурь бол чи өөрөө. Анхны ажлаа олохын тулд хамгийн түрүүнд хийх ёстой зүйл бол өөрийгөө ойлгох юм. Сэтгэлд нийцээгүй ажил хийх нь цаг хугацаа, эрч хүчний гарз болдог. Иймд:

    Ямар чиглэлд ажиллахыг хүсэж байна вэ?
    Тухайлбал: Хүний нөөцийн менежмент, маркетинг, програмист, нийгмийн ажилтан гэх мэт.

    Чи ямар чадвартай вэ?
    Сургуулийн төгсөлтийн ажил, клуб, сайн дурын ажил, дадлага зэргээ эргээд харах.

    Ажлын орчин, байгууллагын соёл чухал уу?
    Том корпораци, групп компани, дунд түвшний бизнес, эсвэл стартап гэх мэтээс аль чамд тохирох вэ?. Мэргэжлийн зан төлөвийн тестүүд (MBTI, DISC) бөглөж, өөрийгөө илүү гүнзгий ойлгож болно.

    2. CV/Resume болон Cover Letter

    Хамгийн эхний сэтгэгдэл төрүүлэх танилцуулга, хамт илгээх “би яагаад энэ ажилд тохирох вэ?” гэдгийг илэрхийлэх захидлаа маш сайн боловсруулж бичих хэрэгтэй.

    Resume бичихэд анхаарах зүйлс:

    • 1-2 хуудаст багтаах хэрэгтэй 

    • Төгссөн сургууль, мэргэжил, голлох хичээлүүдээ дурдах

    • Дадлага, төслийн ажил, сайн дурын туршлага гэх зэрэг мэдээлэл

    • Чадварууд (Excel, Photoshop, багийн ажил, илтгэх ур чадвар гэх мэт)

    Cover Letter зөв бичих тухайд:

    • Яагаад энэ байгууллагад ажиллахыг хүсэж байгаагаа тодорхой тайлбарлана.

    • Өөрийн туршлага, ур чадварыг ажлын байрны шаардлагатай холбож бичээрэй.

    3.  Ажлын заруудыг идэвхтэй хайх

    Ажил хайх платформ, мэдээллийн сувгуудыг тогтмол шалгаж, өөрт тохирсон боломжуудыг судлаарай.

    Өдөрт дор хаяж 30 минутыг зар хайхад зориулах нь зүйтэй. Lamda.global нь хиймэл оюун ухаан ашиглан таны анкетыг судлан үзээд, мэргэжлийн өсөлт хөгжилд тань тохирох карьерийн чиглэлүүдийг тогтоож, тэдгээрт хүрэхэд шаардлагатай ажлын туршлага, мэргэжлийн болон хувь хүний ур чадварууд, мөн шаардлагатай боловсрол, мэргэжлийн мэдлэгийг хэрхэн хөгжүүлэх талаар санал зөвлөмж өгнө.

    4.  Ментортой болох

    Шинэ төгсөгч та ажил, амьдралынхаа гарааг зөв эхлэхийг хүсэж байвал хамгийн түрүүнд ментортой болохыг зөвлөж байна. Туршлагатай ментор танд зөв чиглэлийг зааж, алдаанаас суралцах бус, урьдчилан сэргийлэхэд тусалж, карьерын өсөлтөд тань хурдасгуур болж өгдөг. Мөн ментортой байх нь зөвхөн мэдлэг туршлагаас гадна сэтгэлзүйн дэмжлэг, урам зориг авч, өөрийгөө хөгжүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлдэг. Тиймээс та өөрийн хүсэж буй салбарын туршлагатай хүмүүсээс суралцах боломжийг ашиглаарай.

    5.  Богино хугацааны ажил, дадлагаас эхэл

    Хэрвээ шууд үндсэн ажил олох амаргүй байвал багаас нь эхэлж, алсыг хараарай.

    • Дадлага 

    • Гэрээт буюу түр хугацаанд гүйцэтгэх ажил

    • Сайн дурын хөтөлбөрүүд
      зэрэг туршлага хуримтлуулах замаар эхэлж болох юм.

    6. Ажлын ярилцлага

    Ярилцлагын үеэр өөрийгөө ойлгомжтой, итгэлтэй илэрхийлэх нь ажил олгогчид хамгийн чухал зүйл. Бэлтгэлгүй хүн сонгон шалгаруулалтаас хасагдах магадлал өндөр байдаг. Харин сайн бэлтгэлтэй бол амжилт тун ойрхон гэдэгт итгээрэй.

    Асуудаг түгээмэл асуултууд:

    • “Өөрийгөө товчхон танилцуулна уу”

    • “Яагаад манай компанид ажиллахыг хүсэж байгаа вэ?”

    • “Таны сул талууд юу вэ?”

    • “Хэцүү нөхцөл байдалд хэрхэн ханддаг вэ?” гэх мэт энгийн асуултуудад бэлэн байгаарай.

    7. Тууштай бай, шантралгүй урагшил

    Ажил хайх нь тэсвэр тэвчээр, тууштай байдлыг шалгах марафон юм. Зарим хүмүүс анхны ажлаа сарын дотор олдог бол зарим нь 3-6 сар, бүр түүнээс ч удаан хайх тохиолдол байдаг. Анхны ажил бол туршлага хуримтлуулах, танилын хүрээгээ үүсгэж тэлэх, мэргэжлийн карьерын суурийг тавих чухал алхам юм. Өөртөө итгэж цаг гарган, өдөр бүр 1% ч гэсэн ахиц гаргаснаар таны хүсэл мөрөөдөл биелэхэд улам ойртсоор байх болно.

    CV-гээ lambda -гын AI-р шинэчилж, талентаар бүртгүүлээрэй. Дараагийн ажлаа амжилттай олоход тань бид тусална.

    Холбоотой нийтлэл унших: CV-гээрээ ялгарч, ажилд орох боломжоо нэмэгдүүл